نویسنده : رسالت

عدم تطبیق قانون ونبود نظام اقتصادی درست  دراجتماع ،بیکاری می آفریند، بیکاری: گرسنگی وفقر بمیان می آورد ، فقروگرسنگی اجتماع را به نابودی می کشاند ، قاعده است که برای نجات ازمرگ هرکس دست به هرکاری می زنند.

شایعات زیادی وجود داشت که درولایات شمال بخصوص درولایت سمنگان ، بلخ سرپل درزمستان سال قبل شماری ازخانواده ها برای نجات ازمرگ علف می خورند.

باری خبری داشتیم ازولایت سمنگان که دوفرد یک خانواده به علت گرسنگی جان باخته بودند ، اما تااکنون درین ولایات مواردی را سراغ نداشتیم که والدین فرزندان وجگرگوشه های شانرا درمقابل پول به فروش برسانند واز آن پول غذا وسایر مواد اولیه دست آورند.

درهمین اواخر موارد فروش اطفال خانواده های فقیر کم کم دارد افزایش می یاید حدود سه هفته قبل شخصی چند فرزند خورد سالش را درشهرمزارشریف به حراجی گذاشته بود ، اما یک عده ازتاجران وافراد بااحساس جامعه با کمک به پدراین طفال مانع این معامله شدند.

جریان طوری بوده است که مردی حدود چهل پنج ساله ای روزهای روز را برای بدست آوردن کارسرگردان بود اما هرگونه تلاشش به ناکامی می انجامید ، درخانه فرزندانش غذامی خواستند ومریضی زنش نیز اورا سخت درمضیقه قرارداده بود او بلاخره تصمیم گرفته بود که برای رهایی ازمرگ باید کاری کند که آن هم به بازارکشیدن اطفالش برای فروش بود ازمرد پرسیده شده بود که ازآینده طفلت نگران نیستی که چه خواهد شد گفته بود که هرگاه آب به حلوقوم برسد فرزند زیرپاست  .

همچنین خبرهای وجود دارد شماری ازخانواده های فقیر که توانائی خرج مصارف فرزندان شان را ندارد درارتباط با داکتران یا قابیله های شفاخانه ها می باشند هرگاه کسی به نوزراد یا طفلی ضرورت داشته باشند اطفال این افراد فقیررا درمقابل پول ناچیزی به فروش میرسانند واین قابیله های نیز درآن پول سهم دارند .

یکی ازین داکتران دریکی ازشفاخانه های مزارمعترف شده بود که این کاردرستی نیست ، گنه هم دارد ،اما فرارسیدن سرمای شدید زمستانی وناتوانی این خانواده باعث خواهد شد که این اطفال را ازدست بدهند بناء آنان نیزاین اطفال را به کسانی به فروش می رسانند که متمول باشند وتوانائی نگهداری خوب این اطفال را داشته باشند.

درتازه ترین مورد مادری فقیری درولسوالی دهدادی بلخ مصمم هست چهارفرزندش را به فروش برساند .

مادر این اطفال گفته است شدیدآ به پول ضرورت دارد غیر فروش فرزندانش دگری توانائی نگهداری این اطفال یتیم را درموجودیت سرمای شدید  ندارد .

این مادر هرطفل را مبلغ یک هزاردالرامریکائی قیمت گذاشته است وی این کاررا شیوه خوب برای نجات خود واولادش ازوضعیت موجودش می داند وانتظارفروش اولاد وجگرگوشه هایش را می کشد  ، وی گفته است که هرگاه حد اقل یک طفلش بفروش نرسد ازگرسنگی جان خواهندداد ویا سرمای شدید آنان را خواهد کشت .

درهمین حال نبود كار در فصل سرما سبب نگراني شديد سایرشهروندان اين ولايت نیزگرديده است.

 مقصرکیست ؟

تعداد زياد از شهروندان ولايت بلخ مي گويند در فصل سرما بيكاري در اين ولايت روبه افزايش بوده واين مسله سبب نگراني شديد آنان گرديده است.

محمد علي يكي از شهروندان ولايت بلخ كه به گفته خود ش هفت طفل داردمي گويد بيشتراز يك ماه مي شود كه به كار نرفته و به خانه اش حتي يك قرص نان هم ندارد وي با ابراض نگراني از اين موضوع مي گويد كه دولت بايد براي شهروندان بيكار زمينه كاريابي  را فراهم سازد.

در هين حال محمد اسحاق يكي ديگر از شهروندان بلخ گفت: دولت به وعده هاي اش در عرصه كاريابي به صورت درست عمل نه نموده و همواره يك چيز گفته و چيزي ديگري عمل نموده است.                     

وی دولت افغانستان را مقصرمی داند ومی گوید که دولت هيچ نوع تدابير براي طبقه كارگر از قبل نسنجيده و اين مسله براي فعلآ سبب شده كه به صدها تن از شهروندان كشور و به خصوص ولايت بلخ بي كار بماند.

محمدعلی می افزاید که این همه ناامنی ها سرقت های وراه زنی ها همه ازگرسنگی وفقرمی باشد هرگادولت زمینه های کار را برای مردم محیا سازد نه جنگ درافغانستان خواهد بود وطالب ، القاعده وتروریست وراه زن نیزوجود نخواهند داشت فقط شکم مردم خالی برای نجات آن دست به هرکاری میزنند.

اما زبيح الله اختري رييس خدمات سكتوري ولايت بلخ می گوید: در حال حاضر براي بالاتر از پنچ هزار تن از شهروندان ولايت بلخ از طريق پا ك كاري چشمه ها در ولسوالي هاي اين ولايت وغرس نهال پسته در نه ولسوالي كوهستاني ولايت بلخ زمينه كار مساعد گرديده و قرار است در آينده نزديك از طريق زرع زعفران درشش ولسوالي اين ولايت  براي بالاتر از نه هزار تن از شهروندان ديگر ولايت بلخ نيز زمينه كار مساعد خواهد شد.

وي هزينه مجموعي اين پروژه ها را بالاتر از سه مليون دالر آمريكايي دانسته گفت تمامي اين مقدار پول از طرف اداره انكشافي ايالات متحده امريكا پرداخته مي شود.

گرچند اين مسوول بلند پايه ولايت بلخ مي گويد كه براي بيشتر از پنچ هزار تن دراين ولايت زمينه كار مساعد گرديده و قرار است كه براي نه هزار تن ديگر نيز زمينه كار مساعد گردد

اما خان علي كه به گفته خو د ش شصت و پنچ سال دارد و از سردي هوا هم اندام اش مي لرزد مي گويد مدت دو ماه است كه كار پيدا كرده نتوانسته است.

وي هم چنان مي گويد در خانه از يك طرف فرزندان خرد سال اش را سردي هوا تهديد مي نمايد و از طرف هم نبود غذا ...

در عين حا ل اين مرد محاسن سفيد با بسيار نااميدي مي گويد كه اگر دولت براي اش در زمستان پيش رو كمك نه نمايد بيم دارد كه فرزندان اش را از اثر گرسنگي وهواي سرد زمستان از دست بدهد.

نبود كار تنها براي افراد بي سواد و كم سواد يكي از مشكلات عمده در بلخ  نبوده بلكي افراد با سواد نيز با اين مشكل مواجه اند.

 داكتر محمد ضيا مسوول خدمات كاريابي در بلخ مي گويد از آغاز سالجاري در حدود چهار هزار تن از افراد با سواد غرض دريافت كار دراين اداره مراجعه كرده و تنها براي كمتر از صد تن زمينه كار مساعد گرديده است.

بايد ياد آور شد كه نبود كار سبب گرديده كه همه روزه دها تن از باشيندگان ولايت بلخ دست به مهاجرت هاي غير قانوني به كشورهاي هم جوار به خصوص ايران بزنند كه چندي قبل اين مسافرت هاي غير قانوني سبب كشته شدن شش تن از شهروندان اين ولايت در سرحد بين افغانستان و ايران گرديده بود.

كه از اثر شليك نيروهاي مرزي ايراني اين شش تن كه اكثريت شان هم جوانان زير سنين سي سال بودند كشته شده بود.  .

نویسنده : رسالت  

خواجه پارسای ولی دوباره زنده می شود!

 مسجد خواجه پارسای ولی که یکی از آبیده های عصر تیموریان درولایت بلخ می باشد اکنون کارترمیم آن به ارزش دو صد هزار دالر امر یکایی آغازگردیده است .

 صالح محمد خلیق رییس اطلاعات و فرهنگ ولایت بلخ گفت هزینه باز سازی این مسجد را وزارت ارشاد حج و او قاف کشور پرداخته است .

 موصوف گفت با این مبلغ  کار های محا فظوی ، عایق کاری  سنگ فرش و بعضی از قسمت های مسجد که کاشی هایش آسیب دیه است ترمیم و بازسازی می شوند .

نامبرده گفت مبلغ که جهت بازسازی  این مسجد اختصاص یافته نسبت به حجم کار کم بوده و آنان تصمیم گرفته اند شماری از قسمت های را که بیشتر نیاز به ترمیم دارند آنرا ترمیم نمایند.

 مسجد جامع خواجه پارسای ولی در مرکز شهر ولسوالی بلخ قرار دارد و از اهمیت زیادی میان باشندگان آن ولسوالی برخوردار می باشد.

 ساختمان با عظمت این مسجد  به فرمان میرفرید ارغون یکی ازفیودال ها و زمین داران  آن زمان در سال 867 هجری مطابق 1462 میلادی اعمار گردیده است .

 این مسجد دارای هشت ضلع بوده و در پیشروی آن پیش تاقی است که دردوطرف آن منارهای بلندی دارد که درکنارش ستون های شیاردارو پیچیده نیزمی باشد که برزیبائی آن افزوده است .

گنبد مسجد خیلی بزرگ است و نشان میدهد که معماری مسجد بدون شک توسط استادی ماهر ی صورت گرفته است  که تنها از معماری آن عصر استفاده نکرده است .

گنبد نوک دار ستون های مار پیچ و دو منزله به شکل بسیار عالی ساخته شده است که هر بیننده را به حیرت می آورد و همه ساحات آن باکاشی های سبز رنگ تزین گردیده است .

اما به نظر شماری از مورخین  تزینات این مسجد در زمان های بعد صورت گرفته است .

باآنکه این مسجد یکی از آبده های معروف کشور به حساب میرود اما شماری از مردم که در نزدیکی آن  زندگی می کنند می گویند که  بعضی از قسمت های آن از جمله گنبد و دیوارآن  در اثر عبورومرور وسایط و عدم توجه مسوولین  آسیب دیده است  .

 محمود خان یکی از باشندگان ولسوالی بلخ می گوید که که دیوار و بعضی از قسمت های گنبد آن ترک برداشته ونیزبعضی از کاشی های این ساختمان تخریب وافتاده است .

سید رضا حسینی کارشناس آبدات تاریخی دربلخ می گوید که این مسجد بعد از اعمار آن چهار بار ترمیم و بازسازی شده است موصوف می گوید این مسجد بار اول توسط یکی از نواده گان خواجه پارسا که هم اکنون مرقد آن در نزدیک این مسجد  می باشد بازسازی شده  و باردوم  توسط عبدالله خان یکی از حکام آن زمان اعمار شده است .

و بارسوم  در قرن 17 توسط سید سبحان قلی خان که در آن ساحات حاکمیت داشته   بازساری شده است و نیز برای آخرین بار 30 سال قبل به کمک مالی کشور هندوستان نیز ترمیم و بازسازی شده است .

 موصوف گفت وضعیت فعلی آ ن به اثر قدامت ایام فرسوده شده و  نیز به اثر زلزله ایکه  قبل  سال 1353 رخ داد قسمت از گنبد این مسجد تاریخی فرو ریخت و در این دوران به کمک مالی کشور هندوستان این مسجدبازسازی شده است.

 این مسجد نیز مانند سایر آبدات تاریخی کشور از آسیب جنگ ها به دور نبوده و چنانیکه آقای حسینی می گوید صدمات نیز به پیکر ان  رسیده است وی عمده ترین آسیب را که این مسجد متقبل شده ازناحیه رفت و آمد موتر های سنگین وزن عنوان کرد .

 نامبرده گفت در گذشته ساحات بیشتر مربوط این مسجد بوده که بعد ها نظر به تطبیق نقشه شاروالی ،  در اطراف مسجد  ساحا ت زیادی آن برای اعمار منازل رهایشی و ایجاد سرک اختصاص یافته است .

 صالح محمد خلیق رییس اطلاعات فرهنگ ولایت بلخ میگوید که قسمت های زیادی از این مسجد ایجاب ترمیم را می نماید اما نامبرده می گوید به دلیل کم بودن هزینه آنان تصمیم گرفته اند قسمت های که بیشتر نیاز به ترمیم را دارند بالای آن کار نمایند

موصوف گفت وزارت ارشاد حج و اوقاف کشور دو صد هزار دالر را جهت بازسازی آن در نظرگرفته اند که بارسیدن مبلغ مذکور کار عملی آن آغاز گردید .

خلیق در مورد اینکه چی کار قرار است با این دوصد هزاردالرامریکائی  صورت خواهد گرفت ؟ وی علاوه نمود که جاهای که بشترتخریب گردیده درگام نخست باید کاشی های آن وقسمت عمده تخریب که دربالای مسجد صورت گرفته ترمیم صورت گیرد .وباید مسجد نمای اولی اش را بخود گیرد.

 نامبرده نیز اضافه نمود سرک که از کنار این مسجد می گذرد با بازسازی آن و به منظور محفوظ ماندن آن از صدمات و لرزش موتر بروی ترافیک مسدود خواهد شد .

 مسجد ابونصر پارسا یک بنای با عظمت هنرمعماری دورهء تیموری است که صد هاتن روز های جمعه  جهت ادای نماز جمع می شوند و نیز دها تن در روز های رخصتی از این آبده دیده می نمایند .

 طبق یک خبر دیگر دسته ء از باستان شناسان از مرکز باستانشناسی وزارت اطلاعات و فرهنگ باشماری از باستان شناسان فرانسوی کاوشها ومطالعات را در ساحات مختلف ولسوالی بلخ از جمله تپه زرگران ، بالاحصار و دیوار شرقی این ولسوالی از چند روز به این طرف آغاز نموده اند .

 رییس اطلاعات و فرهنگ این ولایت می گوید: که این مطالعات و کاوش ها تا ماه دیگر ادامه پیدا خواهد کرد .

و نیز گفته شده این گونه مطالعات  در ساحات ولایات سرپل و جوزجان نیزصورت خواهد گرفت .

 قابلذکراست کاربازسازی   باغ و قصر جهان نما که  از چندی به این طرف آغاز شده است هم اکنون نیز جریا ن داشته  که در این بازسازی دیوار ها  و خود قصر باغ ترمیم و باز سازی می شوند .

 این نخستین اقدام بازسازی وترمیم آبیدات تاریخی درولایت بلخ می باشد که روند بازسازی آبیدات تاریخی می تواند که درحفظ ثروت های فرهنگی ملی تلاش صورت گرفته است.

عوامل نزاع بر سر واژه ( پوهنتون ودانشگاه ) در بلخ

بدنبال نصب لوحه ی تحت نام دانشکاه بلخ بردروازه وردی پوهنتون ، درگیری میان پولیس و محصلین صورت گرفت که درین درگیری دها محصل مجروح گردیدند.

***

 طبق سخنان رئیس صحت عامه بلخ پس ازاین رویداد ده دانشجوی که جراحت برداشته بود به شفاخانه انتقال یافتند که حالت دو تن ازمحصلین شدیدآ وخیم می باشند .

 میرویس ربیع می گوید این دو دانشجوبه اثرلت وکوب جراحت شدیدی برداشته که یکی شان با قنداق تفنگ به سرش ضربه وارید شده که درحالت وخیم قراردارد.

 اما میان محصلین شایعه وجود دارد که یتکتن ازمجروحین حادثه درشفاخانه جان داده است اما مسئولین امنیتی وصحت عامه بلخ این ادعا را شدیدآ رد نموده اند.

 اما محصلین مدعی است که پولیس بیش از350 دانشجو را مورد لت کوب قرارداده که بیش از30 تن آنان که جراحت شدید برداشته بودند به شفاخانه ها انتقال وبستری شده بودند .

 محصلین مدعی اند که پولیس خلاف قانون به حریم شخصی انان حتی شب هنگام به محل اقامت شان یورش برده ،پس ازلت وکوب زیاد وسایل شان ازجمله: کمپیوتر، پول ، موبایل وسایراجناس را شکستانده ویا باخود برده اند.

 محمود یکتن ازمحصلین می گوید : پولیس طوری به با محصلین برخورد می کرد که هیچ انسانی نبود ، آنان شماری ازمحصلین را برسرنماز مورد لت کوب قرارداده بودند.

 این حادثه پس ازآن صورت گرفت که شماری از دانشجویان پوهنتون بلخ لوحه بزرگی را که درآن ( دانشگاه بلخ ) نوشته گردیده بود را به دروازه ورودی ودرکنارلوحه قبلی آن که درآن (پوهنتون بلخ) نوشته شده نصب کردند.

 اما شماری دگری ازمحصلین مخالف نصب این لوحه بودند واستدلال می کنند که کلمه ( دانشگاه) یک کلمه بیرونی، (فارسی ایرانی است) ما نباید آنرامورد استفاده قراردهیم وکلمه پوهنتون که درجمله مصطلحات ملی است باید بکاربرده شود.

 بگفته این تعداد ازمحصلین این کلمات وشماری ازکلمات دگری نیزهست که وحدت ویگانگی را میان ملت افغانستان ایجاد می نماید واین کلمات ثبت ترمنالوژی ملی است باید حفظ گردد ، استفاده وحفظ ازین کلمات درقانون اساسی افغانستان نیز پاس داشته شده است.

 اما محصلین حامی لوحه ( دانشگاه) می گویند که کلمه "دانشگاه" بیرونی نیست ومربوط کدام قوم  خاص ،کشورخاص بیرونی نیست یک کلمه ناب دری می باشد .

 حامد خرمی محصل پوهنتون بلخ می گوید :ما نباید واژه" دانشگاه" را که یک کلمه دری ناب هست دودسته به دگران تقدیم نمائیم ، زیرا کلمه ی (دانش) دری است و"گاه" پسوند است که درشماری زیادی ازواژه های دری دگرنیزمورد کاربرد قرارگرفته ازجمله : صبح گاه ، زایش گاه ، آرام گاه ، چرا گاه وشماری زیادی ازکلمات که به پسوند" گاه" معنی جای ومکان را بخود می گیرد ختم می شوند .

 خرمی می گوید که من ازهمه کسانیکه مخالف کاربرد واژه "دانشگاه" اند می پرسم که بگویند : هرگاه پسوند " گاه " اصل کلمه را متعلق محدوده فرهنگی ایران بسازد ، آیا ما کلمات دگری ،مثل کلمات که درفوق ذکرشد ،  را نیزبه ایران تحویل دهیم ؟

 وی می گوید که دراصل نباید فرق میان زبان دری وفارسی قائل شد اما اینقدرتفاوت دارد، که هرزبان درمحدوده جغرافیای خاص رشد یافته است اما دوزبان جداگانه نبوده ولی میتوانیم که دولحجه بنامیم .

 محمد نادریکتن ازدانشجوی پوهنحی زبان و ادبیات که مخالف کلمه محصل (عربی ) نیزمی باشد ومی گوید که هردوزبان درافغانستان رسمی وملی است ، نباید برای یک زبان امتیازداده شود ویک زبان دگردرانزوا قرارگیرد .

 وی می گوید که همه باید بدانند : مطابق ماده 16 قانون اساسی افغانستان هردوزبان رسمی است هردوزبان مورد کاربرد مساوی دارند ، حتی قانون اساسی افغانستان اجازه داده است که هرکس می توانند به زبان مادری شان درس بخوانند وبنویسند .

 او میگوید که دولت وهمه مردم باید برای رشد همه زبانهای ملی ورسمی کشورتلاش ورزند وزمینه خوبی را برایش محیا سازند.

 ونباید اینگونه مسایل را دامن زد، درشرایط خاص که مردم افغانستان به وحدت یگانگی، اشد ضرورت دارند ، تخم تفرقه را پاشید وبازتضاد های لسانی ، قومی ، مذهبی ونژادی را دامن زد . وامید ها وآروزو های ملت افغانستان را به شعله های جنگ بکشانند.

 چرا مقامات قبلا مانع حادثه نشد؟؟؟

 گرچند مساله نصب لوحه دانشگاه بجای لوحه پوهنتون ازمدت های دورتقریبا درسالهای گذشته نیزدرپوهنتون بلخ میان دانشجویان مطرح بود.

 اما این مساله زمانی به خاموشی سپرده شد که بصیربابی خبرنگارتلویزیون ملی بلخ درخبری کلمه" دانشگاه " را بکاربرده برد ، اما درواکنش جدی کریم خرم وزیراطلاعات وفرهنگ قرارگرفت.

 وزارت اطلاعات وفرهنگ سال قبل بصیربابی را بجرم استفاده واژه دانشگاه بجای کلمه پوهنتون توبیخ کرد ووی را برای پنج روزکسرمعاش ساخت.

 که این مساله نیزدرهمان موقع منازعات ومناقشات مطبوعاتی زیادی را به راه انداخت واما این مساله درهمان موقع خاموش شد وبحث های که میان دانشجویان بلخ جریان داشت نیزبه خاموشی گرائید .

 همچنان واژه " دانشگاه " باری  در ولسی جرگه افغانستان نیز مورد  بحث  قرار گرفت اما این یک کلمه را نتوانست که متعلق افغانستان سازد ویا مربوط ایران تا مشخص گردد ،که آیا این واژه کاربرد درافغانستان داشته باشد یانه ؟

 بگفته کارشناسان سیاسی افغانستان همواره دررآس توجه کشورهای همسایه وقدرت های بزرگ قرارداشته زیرا که این سرزمین درنقطه استراتیژیک جغرافیائی قراردارد، بدین لحاظ همواره مورد تحاجم فرهنگی ، سیاسی ، نظامی واقتصادی قدرت های بزرگ جهانی ویا با مداخلات همسایه گان قرارمی گیرد.

 فرهاد عظیمی رئیس شورای ولایتی بلخ نیزدرگیردهمائی دانشجویان گفته بود که مساله نصب کلمه دانشگاه درکنارلوحه پوهنتون خود دامن زدن اختلافات لسانی می باشد .

 وی علاوه نمود که درعقب همچومسایل احزاب سیاسی وگروهای وجود دارد اما وی این احزاب را مشخص نساخت.

 همچنان همایون رفیعی محصل فاکولته طب ولایت بلخ می گوید : گرچند شماری به تحریک بعضی گروه های که اجیرکشورها بیگانه اند دست به همچو کارها می زنند اما نباید ، دانشجویان که (قشرباسواد جامعه ) اند،  این را بدانند که هرگونه اختلافات  باعث بربادی وتباهی مردم افغانستان اند.

 رفعی می افزاید که اینگونه تحرکات را دشمنان مردم افغانستان جهت برآورده سازی منافع شان انجام می دهند.

 اما درین واقعه مقامات امنیتی وپوهنتون بلخ مسئول خاموش سازی وجلوگیری ازحادثه بودند که باتاسف وظایف مسئولانه انجام ندادند واجازه بروزواقعه دادند وحتی حمله پولیس برمحصلین بشتربراوج گیری قضیه دامن زد .

 همچنان شبیراحمد یکی ازمحصلین پوهنتون بلخ باوردارد که : مقامات مسئول درافغانستان همواره دراجرای واظایف شان عفلت ورزیده اند ویا اینکه خود درهمچو مسایل دست دارند .

 وی برخورد پولیس ومحصلین بلخ را که درآن دها تن مجروج گردید را ناشی ازغفلت مقامات امنیتی و پوهنتون بلخ دانسته گفت : که مسائله ی نصب لوحه " دانشگاه " وبعضی مسایل دگه ازچندین روزقبل درلیله و صنف های درسی میان محصلین گفتگو می شد وحتی چندباردرلیله نیزمشاجرات لفظی جدی میان محصلین صورت گرفته بود ، که حتی ادامه آن حرکات می تواند بزرگترین اختلافات قومی لسانی را بمیان آورند .

  شبیراحمد ازجمله تحرکات خطرناک که قبل ازمظاهره دانشجویان رخ داده بود پاره نمودن تصاویرشماری ازشخصیت های افغانستان را نام برد و اظهارداشت که شماری ازدانشجویان درهمچوحرکات برای بزرگ سازی واقعه تلاش ورزیدند.

 وی نیزباوردارد که باید مقامات بخصوص ریاست پوهنتون بلخ مداخله جدی  می کرد وهمچو تحرکات را درمیان دانشجویان ازنطفه خاموش می ساختند .

 تا دانشجویان ازحمله پولیس درامان می ماند وهیچ کسی لت وکوب نمی شدند واتاقهای شان نیزمورد تعرض قرار نمی گرفت ، اما درآن حالت محصلین بشترنسبت به همدگرحساس گردیدند.

 شبیراحمد همچنان می گوید که مداخله پولیس ووالی بلخ بی موقع بود ، زیرا حین که آنان مداخله نمودند ،آتش شعله ورشده بود آنگاه مداخله آنان تاثیری نداشت وازسوی دگرحمله ومورد ضرب وشتم قراردادن دانشجویان که خلاف قانون نیزهست ، معضله را تنها ظاهرآ خاموش ساخت ، اما عقده ها وتضاد های را میان محصلین به اوجش رساند ، زیرا که شماری زیادی ازمحصلین درین واقعه متضررویا مجروح گردیدند ، بناء این افراد حالا نسبت به هم دگرعقده مند گردیده اند.

 افغان ملت درپس پرده ی واقعه پوهنتون!

اما عطا محمد نوروالی بلخ درکنفرانس خبری ضمن اینکه ،حمله پولیس برمحصلین را حق به جانب ومسئولانه دانست علاوه کرد : پولیس مجبوربود که مظاهره راعقب بکشاند.

 والی بلخ مدعی است که درعقب واقعه یا مظاهره محصلین شماری ازاحزاب سیاسی بخصوص حزب افغان ملت ، ستمی های سابقه و شماری ازاحزاب ریزه خوار که درکابل فعالیت دارند جهت برآورده سازی اغراض سیاسی شان وبدنام سازی ولایت امن بلخ این کارراانجام دادند.

 عطامحمد مدعی است که او برای خاموش سازی مظاهره به موقع مداخله کرد ، حتی وی درروزمظاهره خود خواسته بود با محصلین صحبت تلفونی صحبت نماید اما دانشجویان ازاینکه هدایت شده بود با وی صحبت نکردند .

 اما انجنیرمظفرخان عضوحزب افغان ملت درمزارشریف ضمن رد ادعای والی بلخ می گوید: که آنان هیچ گونه درمظاهره مداخله نداشته اند، ولی این چندمین باریست که  حزب افغان ملت متهم به بروزقضایا شده ودست پاک همچوقضایا سیاسی می گردد.

 همچنان عطامحمد والی بلخ اظهارداشت ، که برای حل مشکلات و جلوگیری ازبروزاختلافات اقدام به  نصب لوحه ی به زبانهای دری ، پشتو وانگلیسی خواهد زد بگفته وی این کارنیزمجراهای قانونی دارد که باید طی  مراحل گردد .

 اما عبدالروف یکی ازدانشجویان ولایت بلخ میگوید که والی بلخ خود اگرمیخواست باید برای حل قضیه مقامات پوهنتون را متوجه مسئولیت شان میکرد واین موضوع را درریشه ، چندین روزقبل می خشکاند ، که باتاسف این کاررا نکرد ودرروزمظاهره امرحمله برپولیس را نیزداد .

 همچنین قیوم بابک مدیرمسئول رونامه جهان نو دربلخ درمورد اینکه آیا دست های پید او پنهان ،خارج ازپوهنتون دردامن زدن قضیه وجود داشت ؟

بابک ضمن تائید معتقد است که ازگذشته ها سازمانها ونهاد های استخباراتی برای معلوم کردن میزان درک دانش اتباع کشورهای جهان سومی دست به چنین مانورها می زنند ،که بدون شک نزاع برسر واژه پوهنتون ودانشگاه  یکی ازمانورهای بیگانگان بوده می تواند .

 بابک می گوید: با تاسف، قضیه اخیر دانشجویان بلخ نشان داد که محصلین بلخ درسطح پایین آگاهی قراردارند وساده لوحانه مورد استعمال قرارگرفتند.

 با این حال شماری ازدانشجویان بلخ باوردارند بجای اینکه ما به همچو مسایل بپردازیم باید به معضله نبود نان کافی ، وسیستم کهنه درسی ووضع خراب صحت وصحت محیطی که درلیله پوهنتون بلخ  خیلی خراب هست توجه نمایم ، اما نه به همچو کلمات که افغانستان رابه سوی بربادی بکشانیم .

افتتاح چندین پروژه به حزینه بیش از57 ملیون افغانی درشمال کشور

 طی دوروزگذشته در ولایات فاریاب وسمنگان چندین پروژه عام المنفعه مورد بهرداری وشماری کارآن آغازگردید.

 به گفته عبدالحق شفق والی فاریاب کار اعمار قرار گاه پولیس سرحدی که به هزینه 22 ملیون افغانی از بودیجه  وزارت داخله کشور تکیمل و به بهره برداری سپرده شد.

 والی فاریاب علاوه کرد که این قرارگاه درتامین هرچه بشترامینت فاریاب وولایات همجوارموثربوده وایجاد این مرکزرا گامی بزرگ درراستای تامین امینت میدانیم .

 وی گفت : که این مرکزپولیس سرحدی، بصورت پخته ومدرن ساخته شده وجواب گوی واقعی ضروریات پولیس بوده  که قبلا این امکانات را دراختیارآنان قرارنداشت .

 محمد رسول زلمی که اصلا باشنده ولایت پکتیاست درچوکات پولیس سرحدی کارمی کند می گوید که عدم امکانات سربازان را خسته وازکاردلسرد می سازد ، حالا که سربازان پولیس سرحدی درفاریاب دارای محل بود وباش وفعالیت شده اند سربازان نیزبه همان اندازه توانا می گردند.

 همچنان عبدلحق شفق والی فاریاب علاوه کرد: که کار  بیش از 8 هزار متر مربع  سنگ فرش  اطراف پارک  شهر میمنه به هزینه 4 ملیون و یک صد هزار افغانی آغاز شد.

 وی گفت که بودیجه این پروژه از سوی شاروالی میمنه پرداخته می شود و کار آن الی سه ماه اینده تکمیل خواهد شد.

 شفق گفت :سنگ فرش های اطراف پارگ می تواند که به زیبائی وپاگی هرچه بشترشهرمیمنه کمک نماید . درحالی که نبود سنگ فرشها وعدم رسیده گی به پارک نه تنها وضعیت درانجارعایت می گردید بلکه ازپارک به عنوان محل کثافات تبدیل نموده بود .

آقای شفق در ادامه سخنانش افزوده گفت که سنگ تهداب سه باب تعمیر محاکم ولسوالی های شرین تگاب ، قیصار و گورزیوان آن ولایت نیز به زمین گذاشته شده است.

 نامبرده علاوه نمود که در مجموع هر سه تعمیر ولسوالی های یاد شده به بیش از  4 صد 50 هزار دالر امرکایی (22 ملیون و5 صد هزارافغانی ) هزینه بر داشته که  از سوی اتحادیه اروپا پرداخت شده است.

 همچنین طی یک انکشاف دیگر پروژه برق رسانی نیزدر ولایت فاریاب به هزینه بیش از هشت ملیون و 7 صد هزار افغانی به بهره برداری سپرده شد.

 عبد الحق شفق والی فاریاب به کلید گفت که این پروژه ها در ولسوالی های دولت آباد و خواجه دوکوه به بهره برداری سپرده شده اند.

 وی گفت که با تکمیل کاراین دو پروژه برق رسانی در دو ولسوالی یاد شده 11 صد فامیل از نور برق 24 ساعته مستفید شده اند.

 صابرشاه یکتن ازباشنده گان ولسوالی دولت آباد گفت که ما قبلا ازنعمت برق محروم بودیم نمی توانستم که ازتلویزیون ، آب گرمی ویا سایرضروریات که ازطریق برق مرفوع می گردد ، استفاده نمائیم.

اما اکنون ما با باشنده گان که درشهرزنده گی می نمایند هیچ تفاوت نداریم ازهمه آنچه که یک شهرنشین استفاده می کنند ماهم سود می بریم برق ازبزرگ ترین نعمت خداست ، برق پاکی وصفاست .

 همچنان والی فاریاب افزود که هردو پروژه برق رسانی 8 ملیون و 7 صد هزار افغانی هزینه برداشته که از سوی ریاست برق میمنه پرداخت شده است.

 وی علاوه کرد که این یک دست آورد هست که ریاست برق فاریاب توانائی آنرا بدست آورده که خود بدون همکاری مرکزویا سایرارگانهای دولتی این دو پروژه را ساخته ومورد بهره برداری هم وطنان قرارداده اند وی ازسایرارگانهای عایداتی فاریاب نیزخواستار آن شد که آنان نیزدرتلاش باشند که خود عواید داشته باشند وبتوانند که ازهمین عواید دربازسازی وطن سهم فوق العاده بگیرند.

 با این حال برق ترکمنستان که از دو سال بدین سو به ولایت فاریاب رفته تا حال به شمول مرکز فاریاب شهر میمنه 8 ولسوالی دیگر آن ولایت نیز از نور برق مستفید شده اند.

 همچنان درکناربازسازی ها درفاریاب ، ولایت سمنگان نیز طی هفته جاری به مهمترین مرکزآموزشی وتعلمی دست یافتندوسنگ تهداب پوهنخی تعیلم  و تربیه را به زمین گذاشتند.

 سنگ بنای این مرکزتعلیمی وتحصیلی به هزینه بیش از450 هزاردالرامریکائی از سوی وزارت مبارزه علیه مواد مخدر به زمین گذاشته شد.

 به گفته صالح محمد ریشتیا ریس عمومی اجراوی ولایت سمنگان سنگ تهداب پوهنحی تعلیم و تربیه در آن ولایت توسط  جنرال خدای داد وزیر مبارزه با مواد مخدر گذشته شد.

 ریشتیا گفت که تعمیرجدید پوهنخی تعلیم و تربیه  سمنگان  دارای 30 اطاق میباشد و در دو منزل بطور پخته و اساسی ساخته می شود، منبع افزود که این پوهنخی در 25  جریب اعمار می گردد.

 نامبرده علاوه نمود که  پروژه  پوهنتون یاد شده در ده ماه آینده به بهره برداری سپرده خواهد شد و با تکمیل کار آن مشکلات هفت صدو بیست محصل از ناحیه نبود جای درسی مرفوع می شود.

 قرار معلومات ریس عمومی اجرا وی ولایت سمنگان وزارت مبارزه با مواد مخدر کشور مبلغ یک ملیون دالر دیگر نیز به این ولایت وعده نموده که در پروژه های عام منفعه به مصرف خواهد رسید. رسالت  

برگذاری جشن عروسی یک صد دختر و پسر

****** 

ازدواج یک سنت نبوی وبرای ادامه حیات وبقای بشرامرطبیعی بوده اما درین اواخربرگزاری مراسم ازدواج درافغانستان به حزینه خیلی بلند ترویج یافته که این امرباعث گردیده تعدادی زیادی ازجوانان درحالت تجرد باقی مانند.

شماری ازکارشناسان بلند بودن هزینه ازدواج را دروضعیت کنونی که همه درفقرشدید زنده گی می کنند طاقت فرسا دانسته می گویند که حزینه بلند ازدواج یکی ازبهرانهای جدی اجتماعی است که نسل جوان را تحت فشارروانی جسمی قرارداده اند .

عوامل انحرافات جنسی

آنان عوامل ناامنی هاوتجاوزات جنسی براطفال را که درهمین اواخرخیلی افزایش یافته فقراقتصادی وعدم دست رسی به امکانات درست رفع غرایض جنسی می دانند ومگویند که بیکاری فقرشدید اقتصادی را ببارآورده مردم برای بدست آوردن پولی ضمن اینکه دست به سرقت ها میزنند همه ناامنی ها ازقبیل :اختطاف اطفال تاجران ملی ،قطاع الطریقی وحتی برای نجاد ازگرسنگی خود و فامیل مجبورند که درصف مخالفین دولت بپیوندند وآماده انتحارویامقابله مسلحانه بادولت گردند .

همچنان فقراقتصادی درهمه عرصه های زنده گی اجتماعی مردم تاثیرمنفی گذاشته بطورنمونه می توان ازافزایش تجاوزات جنسی وفساد اخلاقی میان مردم میتوان نام برد که این مساله نیزمی تواند بنیه های نظام اجتماعی را سست کند، درهمین اواخرگراف تجاوزجنسی بردختران وپسران خورد سن افزایش فاهش را نشان می دهد که ازجمله خوف ناکترین آن را تجاوزبریک دختردونیم ساله درولایت جوزجان دو واقعه وحشتناک دگرکه براطفال تجاوزدسته جمعی صورت گرفت وهمچنین تجاوزجنسی بریک پسرهفت ساله درمزارشریف ووحشت ناک ترازهمه اینکه تجاوزنه تن ازافراد پولیس وافرادملکی درولایت تخارکه یک دختر13 ساله رابیرحمانه درمدت سه شبانه روزدست به دست هم کرده بودند انواع گوناگون فجایع را بالایش انجام داده بودند اینها همه نمونهای ایست که اگر بصورت دقیق بدان توجه صورت گیرد ریشه به فقراقتصادی وفرهنگی دارد.

بطورنمونه می توان به سخنان محمدعالم (نام مستعار) یک باشنده شهرمزارشریف که خود اعتراف می کند که قبل ازدواجش به چه فجایع دست زده است اومیگوید، جوانی دیوانه گی است ، دراوان جوانی غرایزحیوانی بخصوص خواهشات جنسی برغرایزانسانی غلبه می کند درهرشخص این مساله هست که البته محیط زنده گی وامکانات که انسان را به آنجه می خواهند به دست بیارند فرق می کند وی می گوید که دراوایل جوانی ام که شماری ازدوستان نابکارنیزدرکنارخود داشتم همیشه که باهم می شدیم ازمسایل جنسی وقرابت های جنسی باهم صحبت می کردیم ونیزگاه گاهی به خانه یک ازدوستانم می رفتیم فلم های سکسی را تماشا می نمودیم که همه این کارها تحریک کننده بود وباعث می شد که چگونه آتش که دردرونم ایجاد شده آنرافرونشانم ، حالت روانیم نیزخراب بود سرگردان دیوانه واربودم روزی شد که یکی ازدختران همسایه مان را دیدم به فکرم افتاد که این شخص میتواند مشکل ام را حل نماید ، چندین روز رویش کارکم وی طفل بود وفریب خورد کارم راکردم ، دخترک که حدود 9 الی ده سال داشت غش کرد من چند روزبه خانه نرفتم مادر دخترک فهمیده بود که بردخترش چه گذشته اما من فرارکرده بودم چندروزبعد که به خانه برگشتم آرامی بود هیچ حرفی درمورد واقعه که صورت گرفته بود وجود نداشت اعضای فامیل نیزخبرنداشتند ، جویای خانه همسایه ودخترش شدم گفتند که آنان شب هنگام خانه شانرا ترک نموده اند وتاامروزازآن فامیل کسی را ندیدیم وی که سخت پشیمان بود گفت هرگاهی که سخت گیری برجوانان وجود داشته باشد وجوانان به آسانی ازدواج کرده نتوانند دست به کارهای خطرناک ترمی زنند .

عالم می گوید که اکنون میدانم که بلند بودن قلین سخت گیری پدران دختردرشرایط کنونی که مردم درفقرشدید بسرمی برند دست به هرنوع فجایع خواهندزد افزایش تجاوزات جنسی نیزریشه های درین مساله دارد.

بادرنظری گیری همه مسایل یک نهاد خیریه مدعی اند که برای فروکش نمودن انحرافات حنسی وترویج بهترسنت نبوی مراسم دسته جمعی 50 زوج جوان را برگزارکردند وآنان به همکاری همه تاجران می خواهند که این رسم کم مصرف را درتمام ولایات افغانستان ترویج نمایند .درین مراسم ازاقوام مختلف کشورشرکت داشتند واین کار را گام مثبت فرهنگی وقدم گذاشتن موثردروحدت ملی می دانند.

چگونگی برگزاری این مراسم

  عروسی این 50 زوج جوان برخلاف سایر عروسی های که باسازو سروددر کشور برگذار می شوند  باخوانش ترانه ها ی مذهبی ، سرود ها وکف زدن ها برگذار گردید .

سید حیدرهاشمی یکی از مسوولین برگذارکننده این جشن بزرگ عروسی می گوید که آنان این محفل بزرگ را برای دهاتن از جوانان که به فقر اقتصادی مواجه بودند و از چند سال به این طرف نامزد بودند و توانایی  برگذاری محافل عروسی را به صورت شاندارآن  نداشتند برگذار شده است .

موصوف گفت هزینه  مالی این محفل عرسی از طرف دفتر آیته الله سیستانی پرداخت شده است .

محمد ظاهر وحدت معاون والی ولایت بلخ  که در برگذاری این محفل بزرگ  عروسی شرکت کرده بود آن را از لحاظ اسلامی ، اعتقادی و اجتماعی ارزشمند خواند.

شماری از دختران و پسران که بو سیله دفتر ذکرده عروسی شان  برگذارشده است

با آنکه از برگذاری عروشان به صورت دسته جمعی خشنود به نظر می رسیدن از والدین وودختران جوان خواستند که در برگداری عروسی های شان دامادان شان را سخت نگیرند :

گفته شده شماری از تاجران بلخ وسایل و اثاثیه های منزل را به این نوعروسان ودامادان  اهدا نمو.دندو نیز از طرف مقام ولایت بلخ  برای هرزوج جوان یک یک تخته قالین گرفته شده است .

 دربرگذاری از این محفل بزرگ عروسی چنانیکه گردانندگان محفل می گویند  سه هزارتن اعم از زن و مرد شرکت نموده بودند و گفته شده حدود چهل هزار دالر امریکایی  در این محفل عروسی به مصرف رسیده است .

 چنانیکه مسوولین برگذاری ازین محل بزرگ عرسی گفتند قرار است تاسه ماه دیگر 50 زوج جوان دیگر نیز به کمک مردم خیر محفل عرسی شان برگذار گردد.

قابل ذکر است این محفل عروسی که ساعت 930 آغاز شدع بود تا ساعت یک بعد از ظهور ادامه یافت و در پایان عرو سان و دامان با سوار شدن به موتر های گل پوشکه برای هرزوج یک عراده در نظرگرفته شده بود بعد از دور زدن به هطراف زیارت حضرت علی راهی منازل شان شدند . رسالت

 نویسنده: رسالت

چرادختران ازمنازل شان فرارمی کنند؟

دریک قسمت شهرمزارشریف خانه ایست موسوم به خانه امن، درین خانه مردان وجود ندارند تنها زنان ودختران زنده گی میکنند که به دلایل مختلف بخصوص خشونت های فامیلی یا ازدواجهای اجباری ازکنارخانواده شان فرارنموده اندودرین جا پنابرده اند.

خانه امن یا پناه گاه بیپناهان که بشترمورد اسیب اجتماعی است از قبل دریک نقطه امن ومسئون شهرایجاد گردیده است .فریبا مجید رئیسه امورزنان ولایت بلخ میگوید که درین محل جزافراد مشخص ومسئول دروازه بروی همه مسدود است

تمام کارهای عادی این زنان ازقبیل لباس شوئی ، آشپزی وغیره رازنان مستخدیم به پیش میبرند وحتا کارهای حقوقی آنان نیزتوسط حقوق دانان زن به پیش برده میشوند.

 "خانه امن" مزارشریف که یک پروژه سه ساله اتحادیه اروپایی است، از سوی مرکز تعاون افغانستان (متا) با اهداف حمایت حقوقی و توانبخشی به این دست زنان آسیب پذیر ایجاد شده و برخی سازمانهای بین المللی هم با این نهاد همکاری دارند
هدف از راه اندازی این مرکز ، تلاش در راستای کاهش خشونت خانگی علیه زنان در سه ولایت بلخ، سمنگان و بغلان در شمال افغانستان است.

مسئولان پناهگاه زنانه مزارشریف می گویند اگر پرونده این دختران و زنان بزودی حل نشود، برای آنها صنفهای (کلاس) آموزش خیاطی، گلدوزی و قالی بافی می گذارند.

هم اکنون درین خانه چهاردختری فراری زنده گی دارند وهنوزآنهاقضایای شان به علت عدم مراجعه وابسته گانش حل فصل نشده است . بگفته فریبا مجید ازایجاد این مزکزتااکنون پنچ مورد قضیای این دختران وزنان حل فصل شده اند ودودختری که ازولایت هرات فرارنموده بودند به شلترهرات باخانه امن هرات سپرده شده اند .وچندمورد دیگری که دختران به علت ازدواج اجباری ازمنزل شان فرارنموده بودند با دادن مشوره های حقوقی بازگشتاندن آنها به اجتماع به ازدواج داده شده اند

آخرین راه فرار

شماری زنان و دخترانی که به دلایل بدرفتاری در خانه و خشونتهای فیزیکی، دست به فرار از منزل می زنند، در شمال افغانستان خیلی زیاد است حتی گفته میتوانیم که درهفته یک قضیه فرارازمنزل وجود دارد و اکثر این زنان نه محلی امن برای بود و باش دارند و نه هم وکیلی که از حقوق آنها دفاع کند.

کارشناسان بدین باورند که جامعه که درآن دختران ویازنان اقدام به قرارمیکنند درواقع آن جامعه مردسالاری حاکمیت مطلق دارندو درجامعه ما نیززنان ودختران حق انتخاب راندارد هرگاهی که یک دختربه خوددوست پسری را انتخاب میکند،با آگاه شدن فامیل اش دیگروی دختری آن خانواده نیست ازوی متنفرمیگردد آورابه انواع آزاروازیت جسمی وروحی مواجه مسازند ،آن دخترازادامه تحصیل بازداشته می شود . دیگراونبایدبیرون ازخانه برای اجرای کارش برورد .این خود مبیین یک جامعه مردسالاری وزن ستیزمیباشند.

درجامعه مردسلاروبیسواد که طبعا فرهنگ وعنعنات ناپسند حاکمیت داردزنان کتک میخورند ، سوختانده میشود ازرفتن به مکتب بازداشته می شوند وبرعکس همه آزادی ها وامتیازات اجتماعی به مردان داده میشود ، مردان که اکثرا رئیس خانواده هاست دختران شان برخلاف خواست هایشان به جبربه شوهرمیدهند وسرپیچی ازتصمیم رئیس خانواده گناه کبیره شمرده شده ودگرآن دخترمورد توهین تحقیروازاروازیت قرارگرفته تااینکه این دختران دست بخود کشی وخودسوزی میزنند ویا فرارازمنزل رایگانه راحل برای ختم این مشقات میدانند.همچنان فریبا مجید ایجاد این مرکزرابرای کسانیکه دیکرراه بازگشت به خانه های شان ندارند موثروموفید دانسته میگوید که دختران وزنان فراری خیلی ازنگاه روحی آسیب میبینند آنها درین مرکزدوبازه آماده سهم گیری به اجتماع میگردند .وقضایای شان بصورت خوب وآگاهانه حل فصل میگردد.رسالت

دامنه خودسوزی و آتش زدن زنان در بلخ افزایش یافته است

نویسنده: رسالت

خشونت علیه زنان بخصوص خودسوزی زنان و آتش زدن عروسان توسط خشوها در ولایت بلخ بیش از پانزده مورد گردیده است.

یکی از داکتران شفاخانه ملکی که نخواست نامش افشا شود گفت: در سال جاری امار سوختگی زنان خیلی افزایش یافته، که اکثریت موارد سوختگی ها به روی مسایل اندکی از مشکلات خانواده گی بوده است.

خشوها عروسان شانراآتش زدند:

خشو خیلی خشم گین به نظر میرسید، او تصمیش را گرفته بود، به (مریم ) نام مستعار، گفت دیروز هم تنور را روشن نموده بودی چندتا خمیر را سوختاندی، به مادرت لعنت که تو را هیچ پخته کدن نان و جمع و جاروی خانه را یاد نداده، خشوتکه چوبی در دست  داشت و بسوی دخترک تکان می داد و اخطار می داد که دگر نباید نانی بسوزد، دخترک وحشت زده شده بود و می لرزید؛ چندتکه چوب را در تنور ماند و آتش زد، چوب ها اتش گرفت تا که تنور مثل کره آهنگری قوغ شد خمیر راآورد چندخمیررابه تنورچسپانداما ازقضا چندتیکه آن در آتش سوخت، خشو با سوختن هر خمیره نان در تنور خشمگین و غضبناک ترشده می رفت و به دخترک دو دشنام می داد که:به( مادرت لعنت هیچ کاری به تویادنداده)آخراین آردبه پول خریده میشه، اما مریم ازترس وحشت دست پاجه شده بود چندنان راسوختاند ، خشوبا تکه چوبی که دردستش بود ازجا برخاستته بسوی مریم درحرکت شد، اومیخواست تصمیمش راعملی کند باخودفکرکردکه لت کوبش کند رفت ازگیسوان مریم گرفته چندضرب محکم به مریم زد امادیدکه اینگونه عروسش شاید سروصداکند خواست باکارد که درآشپرخانه برسرمیزبود درقلب مریم فروبردوکارش رایکباره تمام کند اماازقضیه قتل ترسید باخودگفت که دردام پولیس خواهد افتاد، تصمیم گرفت که باید قسمت بدن مریم رادرتنوربسوزاند تاعبرتی باشد که دگرخمیره نان را درتنورنسوزاند ، بعد ازلت وکوب پاهای مریم رادرتنورآتشین بجای نان سوختانده شده پایین کرد مریم کاری کده نمی توانست فقط داد میکشید وصدامیزد، کیست که به دادم برسد وای مردم ، پاهایش کم کم میسوخت تااینکه مریم توان مقاومت اش راازدست داد به تنورافتاد ، لباس هایش آتش گرفت ومثل چوب میسوخت ، بعد ازچند لحظه خشوهمراه یک ازوابسته گانش که سردارنام داشت، مریم راازتنوربیرون کشید.اودیگرمریم زیبا نبود صورت وتمام بدنش به مثل ذغال سوخته بود ، حال سرداروخشوی مریم درفکردریافت راه حل قضیه بودند که نباید جنایت شان افشا گردد ،به دست پولیس بیفتد، سردارکه شرش رابه دستش تکیه داده بودراه حلی رامیجسد فکری کردگفت به مردم محل اطلاع دهند که مریم خودراآتش زده آنگاه تاازچهارسنگ ولسوالی بلخ به مزارشریف به شفاخانه انتقال میدهیم زنده نخواهد ماند .خشوی مریم که خشوی مریم که این تصمیم راعقلانی نمی دانست گفت اگرزنده بماند ویا داکتران تشخیص دهند که خودسوزی نبوده دیگردردام پولیس خواهیم افتاد اما سردارمحمد گفت چندموردی مشابه دیگرنیزدرجریان چندماه گذشته درین ولایت اتفاق افتاده اما اکثریت آنان خودسوزی تشخیص داده شده است ،اوگفت درماه پیش  درولسوالی شولگره خانمی 20 ساله ای راخشویش بلایش تیل پاشیدوبه آتش زد وتااخرسوخت اما هیچ کسی نتوانسته بود که قضیه راتشخیص کند وهمچنان درهمین ولسوالی درقریه حلقه جر نیزمواردمشابه بود سرادارجریان رابه خشوی مریم  چنین صحبت کرد.راضیه مادرخشوی ایور نسیمه، بعد ازیک مشاجره لفظی وبرسربردن آب ازچشمه به خانه بانسیمه درگیری فزیکی نمود راضیه که احساس بزرگی مینمود ومقامت نمودن عروس جدید رامایه عارش میدانست باخود فکرکرد وتصمیم گرفت که نسیمه نبایددرمقابل اش مقاومت میکردویا به حرف هایش جواب رد میداد وبابه یاد آوردن این حرفها خشمگین میشد تاایکه تصمیم گرفت که درحق نسیمه باید کاری کند تامایه عبرت اش گردد ودرآینده هیچ عروسی درمقابل خشویش وبزرگان حرف رد نزنداین جریان راسرداربه خوشوی مریم قصه میکردکه درهمین اوان همسایه هااز جریان واقعه خبریافتند ومریم  رابه شفاخانه ملکی مزارشریف انتقال میدادند  اما مریم جوان 19 ساله ونوعروس لزومی نبودکه به شفاخانه برده شودزیراکه اودیگراین جهان راترک گفته بود اما بازهم درشفاخانه بردند بگفته یکی داکتران ، مریم بشترین قسمت بدنش سوخته یعنی بشتراز90 درصد سوخته بود .

کارشناسان باوردارند که همه این واقعات ناشی ازخشونت های فامیلی میباشد که دراساس عدم فرهنگ همدیگرپذیری وبیسوادی وضعف اقتصادی خانواده ها ، عدم اگاهی زنان ازحقوق شان وهم چنان مرد سالاری وبزرگ سالاری بی مورد همه دست به دست هم داده وباعث اینگونه واقات خشین وناگوارمیگردد .

هنوزبدرستی معلوم نیست که ازاول سال روان چه تعدادخودسوزی دربلخ صورت گرفته است اما نهاد های مدافع حقوق زنان وکمسیون مستقل حقوق بشراعلان داشته اند که امارخشونت ها بخصوص خودسوزی زنان وآتش زدن زنان توسط یک ازوابسته گان شوهربشترگردیده است .

همچنان رئیسه امورزنان بلخ فریبا مجید درصحبتی به کلید گفت :تااکنون هشت مورد سوختی گی زنان ثبت وراجستراین ریاست گردیده وی علاوه کرد که امارخشونت امسال نسبت به سالهای قبل خیلی افزایش یافته وبگفته خانم مجید چندین مورد دیگرنیزدربلخ اتقاق افتاده اند که قضایای ان به این ریاست داده نشده است .

بااین حال کمسیون مستقل حقوق بشردرشمال ازافزایش حشونت ها بخصوص خودسوزی وآتش زدن زنان ابرازنگرانی نموده میگویند باید تمام نهاد های مدافع به این معضله جدید که دارد دامنه اش گسترش مییابند مبارزه جدی نمایند .

یک ازمسئولین حقوق بشرکه نخواست نامش افشا گردد گفت که امسال بیش از18 مورد سوختگی دربلخ صورت گرفته است وهمچنین چندین قتل که ناشی ازعدم آگاهی مردان ازحقوق زنان بوده است روی داده است  وی گفت که نگرانی بشتراین جاست که زنان نمی توانند درزمان که مورد خشونت لت وکوب قرارمیگرند به نهادهای مدافع حقوق شان مراجعه نمایند وبرای زنان اجازه داده نمی شوند که به مقامات مسئول مراجعه نمایند، هرگاهیگه این اجازه داده شود ازوقوع حادثه توسط نهاد ها به اساس مشوره دهی جلوگیری میگردد.همچنان عدم تطبیق قانون وعدم مجازات مرتکیبین جنایات باعث افزایش این گونه خشونت ها گردیده اند.

صنعت قالین وچالش های موجود درفرا راه آن

نویسنده: رسالت

قالین یکی از صنایع است که درافغانستان بخصوص در ولایات شمال تولید می شوند این فرش را به اساس زحمات زیادی که بافنده گان آن می کشند، هنری که در ایجاد نقوش آن به بکار برده می شود و همچنان دوام و کیفیت آن، قالین را جایگاه خاص میان انواع فرش داده  و از همین لحاظ است که قالین افغانی در بازارهای خارجی نسبت به سایر فرش ها شهرت خاص خود را دارد.

همچنان ازبعد تجاراتی و عایداتی نیزقالین در اقتصاد کشور بعد از زراعت، نقش ارزنده ای دارد، زیرا بگفته محمد قل معاون اتحادیه قالین شمال، هم اکنون شش ملیون افغان بگونه های مختلف در کار قالین مصروف اند که چهارملیون آن در شمال میباشند و از همین طریق زنده گی شان را دوران میدهند.

محمد قل می گوید: در افغانستان سالانه بیش از دو ملیون متر مربع قالین تولید می گردد که بیشتر70 در صد آن در ولایت بلخ فاریاب، جوزجان سرپل و سمنگان تولید می گردد.

وی علاوه می کند اکنون تولید صنعت قالین در افغانستان نسبت به سالهای قبل رشد داده شده زیرا که در سالهای قبل تولید قالین را تنها قوم ترکمن و ازبک انجام می داد اما اکنون همه اقوام افغانستان در تولید، قالین بافی دست رسی دارند بناء تولید قالین در افغانستان رشد داده شده ولی در تجارت قالین مشکلات عمده موجود می باشد.

چرا قالین به پاکستان صادرمیشود؟

سرداربیگی یکی ازتاجران قالین درولسوالی آقچه ولایت جوزجان میگوید :ما قالین را خریداری مینمائیم وبه کشورپاکستان انتقال میدهیم زیراکه درآنجا تاجران پاکستانی همه امکانات رادراختیارما قرارمیدهند وهمچنان حتی آنان به تاجران قالین افغانی پول بصورت پیشکی پرداخت مینمایند.

بگفته سرداربیگی علت اصلی اینکه چراقالین افغانی به کشورپاکستان انتفال داده میشود؟وازانجا به نام کشورپاکستان دربازارهای بین المللی صادرمیگردد: عدم موجودیت بازارفروش درداخل افغانستان وهمچنان عدم موجودیت یک بانک صادراتی قالین، مساعد نبودن زمینه های تجارتی ازقبیل گمرکات ، تکس بلند مالیاتی ، نبودماشین های قیچی زنی وشست شوی قالین عدم حمایت دولت ازمولدین وتاجران ، همه باعث شده که قالین افغانی به پاکستان صادرگردد .

حاجی بسم الله یکتن ازتاجران قالین میگوید که تاجران افغانی هم اکنون درانحصارتاجران پاکستانی میباشند آنان پول دراختیارتاجران قرارداده اند وتاجران داخلی مجبورند قالین را به پاکستان انتقال دهند .

عواید 130 ملیونی پاکستان درصادرات قالین افغانستان

همچنان حاجی قندیل که بزرگ ترین کارگاه تولیدی قالین را درولسوالی آقچه دارد میگوید: چهل جریب زمین رافابریکه ساخته ام شماری زیادی به کارمصروف گردیده، همچنان سالانه 120 هزارمترمربع قالین تولید مینمایم اما تمام مفاد تولیدات ما به کشورپاکستان میرسد زیراکه قالین ازافغانستان مستقما به بازارهای خاریجی انتقال نمی یابند، حد متوسط یک مترمربع قالین افغانی درپاکستان 3000 هزارکلدارمیباشند اما فی مترمربع همان قالین را تاجران پاکستانی به 150 دالربه فروش میرسانند . که این خود یک مفاد چندین برابرمیباشد .

همچنان یک  کارمند فابریکه قالین  جاجی قندیل میگوید: که پاکستان هرسال ازصادرات قالین افغانی بیش از130 ملیون بدست می آورند .

باآنهم شماری زیادی ازتاجران قالین درشمال باوردارند که تولید قالین درافغانستان نسبت سالهای قبل خیلی افزایش یافته است .

 محمد قل معاوین اتحادیه قالین شمال میگوید امسال شاید 60 هزارمترمربع قالین بشتر نسبت به سال گذشته تولید گردد . اما تجارت مستقیم قالین به بازارهای اروپائی نسبت دوران داکترنجیب الله کمترمیباشد اومیگوید :پارسال 7 هزارمترمربع قالین ازافغانستان به اروپاصادرشد، درحالیکه درزمان داکترنجیب سالانه 12هزارمترمربع صادرمیگردید .

روی هم رفته مشکلات اندک وبزرگ دست به دست هم داده آینده نامعلوم ومبهم را به صنعت قالین افغانی داده است . همچنانیکه تاجران قالین به مشکلات مواجه اند، مولدین نیزخالی ازمشکل نمی باشند، جان محمد باشنده ولسوالی دولت آباد بلخ که یک قالین را درمدت چهارماه ساخته برای فروش به بازارآورده میگوید: قالین را ما تولید میکنیم اما به مشکلات فروخته می شوند اگرتجاربخرند به قیمتی میخواهند که مصارف آن را پوره نمیکند .

راهای بیرون رفت چیست ؟

همچنان شماری زیادی بافنده گان قالین دربلخ وولایات همجوارش مشکلات مشابه دارند محاجرین که بازگشته اند ، میگویند که باید دولت زمین یا خانه ، گارگاهای بافنده گی ، بازارفروش برای قالین ،موادهای اولیه ، قرضه دراختیارشان قراردهند ، تاآنان بتوانند که بصورت درست به تولیدات شان ادامه دهند .

علاوه برآن مشکل دیگری که تولیدکننده گان قالین به آن مواجه میباشد ورود فرشهای کشورهای همسایه که قمت آن خیلی نازل ترآزقالین وگلم میباشند که تورید سرسام آورآن بازارهای موجوده داخلی، قالین وگلم را ازبین برده است آنان میگویند که برای رشد وارتقای قالین باید دولت پالیسی مشخص ومفید راجهت جلوگیری ورود فرشهای کشورهای همسایه انجام دهند وهمچنان باایجادشهرک های قالین بافی وتوزیع زمین ازمجاجرین که تولید کننده های خوب اند نیزدعوت نمایند وازآنان حمایت کنند  وبه همین گونه آموزش گاهای عمومی راایجاد نمایند تا صنعت قالین بافی درتمام افغانستان گسترش یابد واین یکانه راهست که درکنارتقویه سکتورزراعت ، رفاه وخودکفائی مردم درآن نحفته می باشد .

وضعیت زنان درشمال نگران کننده است

نویسنده: رسالت

باوجودیکه درطی شش سال گذشته مجموع نهاد های مدافع حقوق زنان درافغانستان هزینه های هنگفت را جهت محو(خشونت وبد رفتاری های جسمی وروانی) نسبت به زنان به مصرف راسانیده اند .هنوزهم  خشونت ورفتارهای خشین درجامعه افغانی شکل گسترده ای دارد.

همچنان نهاد های مدافع حقوق زنان درشمال ازکسترش وافزایش خشونت ابرازنگرانی مینمایند .

چندی پیش خانم( مارگریت رای )مسئول دفتریونامادرمزارشریف  ومسئولین نهادهای که درراستای دفاع ازحقوق زنان  کارمیکنند به اشتراک هم ازوضعیت رقتبارزنان درولایات شمال ابرازنگرانی نمودند.

خانم مارگریت رای میگوید :باوجودیکه پشترفت های چشمگیری دراعاده حقوق زنان صورت گرفته که ازآن میان هزاردختربه مکاتب میروند زنان درعرصه اقتصادی ، اجتماعی ،فرهنگی وسیاسی کارمیکنند ، اماهنوزهم خشونت علیه زنان به شکل بومی آن باقی مانده است .

 وی میگوید که تعدادی اززنان ودختران توسط اعضای خانواده اش بقتل رسیده اند ، تعداد بیشماری آنان همه روزه مورد لت وکوب وسوء استفاده قرارمیگرند.

بگفته خانم رای موارد خشونت علیه زنان خیلی بالااست اما آمارکه به دست رس آنان قرارگرفته

وثبت راجسترشده  خیلی کمترازخشونت هایست که صورت گرفته ومیگرد .

همچنان خانم فوزیه نوابی مسئول حقوق زنان دفترکمسیون مستقل حقوق بشردرشمال افغانستان نیزنسبت به وضعیت بد زنان ابرازنگرانی مینماید .

وی میگوید که درسال جاری  درمجموع آمارخشونت علیه زنان که ثبت وراجسترکمسیون حقوق بشردرچهارولایت شمال شده است  303 مورد میباشد واین امارخیلی کمترازآن است  که به علل عدم اگاهی زنان ازحقوق شان ، فرهنگ وعنعنات خرافاتی که درجامعه افغانی است زنان را ازارجاع شکایات شان به نهاد های مدافع حقوق زنان بازمیدارند.

خانم نوابی  علاوه میکند که خشونت علیه زنان درشمال  روبه افزایش بوده زیرا درسال گذشته 283 مورد خشونت ثبت کمسیون حقوق بشرگردیده بود حلانکه ازآغازسال جاری تا اکنون 303 مورد ثبت گردیده است که شماری آنان را معتادان به مواد مخدرنیزتشکیل میدهند.

بگفته خانم فوزیه نوابی طبق برسی های که انجام شده ، هرگاهی که بصورت دقیق ازبدرفتاری وخشونت علیه زنان درولایات شمال آمارگیری شود ،احتمالا درهرولسوالی بشتراز100 واقعه خشونت علیه زنان ثبت خواهد شدکه مجموع آنان آماروارقام تکان دهنده را تشکیل خواهد داد .

مجوموع از303 مورد خشونت علیه زنان را که درسال جاری صورت گرفته خانم نوابی چنین برشمرد :

1-                 خودکشی  2 واقعه  .

2-                 خودسوزی 4 واقعه .

3-                 قتل 7 واقعه  (زنان که توسط اعضای خانواده شان بقتل رسیده اند.)

4-                 سوختاندن باتیل 5 واقعه  (چهارمورد درولایت بلخ ، یک مورد آن درسرپل )

5-                 ازدواج اجباری 12 مورد .

6-                 تجاوزجنسی 14 مورد .

7-                 لت وکوب ، 101 مورد .

8-                 عدم پرداخت نفقه 18 مورد .

9-                 خشونت درمواد مخدر123 مورد .

10-            دومورد دیگراینکه دختران خانواده ازنگاه شریعت اسلام نصف حقوق پسران میراث دارند اما دومورد شکایتی ثبت شده که  به دختران ازطرف خانوادهای شان میراث داده نشده است .

خانم فوزیه نوابی اکثریت این وقایع وموارد را ناشی ازخشونت های فامیلی میداند ومیگوید که امارثبت شده خیلی ناچیزهست .

وی درمورد کاهش خشونت میگوید که تازماینکه اقدامات همه گانی جهت محوخشونت وبلندبردن سطح آگاهی زنان ومردان ازحقوق شان کارنشود ادامه خشونت ها باقی خواهد ماند.

وی علاوه برمورد بالا علت های ذیل را درافزایش خشونت علیه زنان موثردانست .

تلسط اقتصادی مردان خانواده

-         تعدددر ازدواج

-         نارسائی به خواسته های زنان

-         بیسوادی ، فقر

-         تحقیرزنان به هرنحوی باشند .